Upały i pożary

W Hälsinglandzie śnieg leżał jeszcze w maju. Gdy zaczął topnieć, pojawiły się lokalne podtopienia, a po nich przyszła susza i upały. Już w czerwcu pojawiły się informacje o ogólnokrajowych problemach z jedzeniem dla zwierząt - m.in. krów. Rolnicy mają dla zwierząt pastwiska letnie i łąki, z których robią zimowe zapasy jedzenia. Ze względu na suszę, zwierzętom przestały wystarczać dotychczasowe pastwiska i zaczęły jeść trawę z łąk przeznaczonych na zimę. Pojawiły się wtedy pierwsze inicjatywy łączące ludzi mających nieużywane łąki z potrzebującymi rolnikami. Sprawa zrobiła się tak poważna, że nawet wojsko pozwoliło rolnikom wykosić trawę na poligonach. Część rolników, widząc, że nie będą mieć czym karmić zwierząt zimą, postanowiła zmniejszyć liczebność swoich stad; media informują, że obecnie kolejka do rzeźni jest długa na ponad dwa miesiące.

Drugim problemem są wysokie temperatury. Lipiec był najcieplejszy od 150 lat - nie ze względu na pojedyncze najwyższe temperatury, ale ze względu na średnią dla całego miesiąca. Nawet w Kirunie były dni gdy temperatura osiągała 28 stopni - wiem, bo sprawdzałam; liczyłam, że jeśli u nas będzie za gorąco, to wybierzemy się na kilka dni na północ.

[Termometrowi na oszklonym tarasie skończyła się skala]

Susza i wysokie temperatury przyczyniły się do pożarów. Duża część Szwecji pokryta jest lasami - w gminie Ljusdal, gdzie był największy pożar, lasy pokrywają 95% terenu. Pomimo tego, brakuje planów gaszenia pożarów na dużych obszarach (w tym dróg/przecinek przeciwpożarowych) i jest za mało latających jednostek gaśniczych (o czym była mowa już kilka lat temu przy innym dużym pożarze lasu).
Tydzień temu w wielu województwach wprowadzono zakaz grillowania - nawet na własnej działce i wyznaczonych miejscach. Ale już od wczoraj w Sztokholmie można grillować na własnej działce, a od dzisiaj również w Gävleborg; wciąż jednak nie wolno grillować ani palić ognisk w parkach, nawet w wyznaczonych miejscach. Niektóre sklepy wycofały czasowo ze swojej oferty jednorazowe grille; a campingi i miejsca odwiedzane przez turystów informują o zakazie grillowania i ryzyku pożarów w kilku językach (MSB - organizacja, której odpowiednikiem w Polsce jest prawdopodobnie Obrona Cywilna Kraju - udostępniła wzory w 10 językach, więc kto chce może wydrukować i wywiesić tę informację w swojej okolicy).

W Szwecji wciąż płonie ponad 20 miejsc, ale większość z nich jest już pod kontrolą.

Most zwodzony w Södertälje

Do pracy najczęściej jeżdżę pociągiem podmiejskim (pendeltågiem), ale widziałam, że w da się dojechać również autobusem. Pociągi często mają problemy - gdy jest bardzo ciepło, bardzo zimno lub gdy spadnie dużo śniegu. Chciałam sprawdzić komunikacyjną alternatywę, więc w ubiegłym tygodniu wróciłam do domu autobusem.

Z autobusu można zobaczyć centrum Södertälje - wygląda jak polskie miasta na pocztówkach z lat '70. Może to przez kolory budynków a może przez wybór kwiatów w kwietnikach?
Bardzo ładna jest pętla autobusowa Södertälje Centrum. Przystanki są położone przy ulicy otaczającej park; po drugiej stronie ulicy jest zatoka i port dla małych łódek (fritidsbåtar).

W mieście jest również zwodzony most. Kawałek dalej, w miejscu gdzie zatokę przecina autostrada E4, również jest taki most, ale nigdy nie widziałam, żeby był podnoszony. A tym razem autobus się zatrzymał i zobaczyłam pionową jezdnię!

[Podniesiony most]

[Opuszczany most]

[Statek, który przepuszczaliśmy]

Mandat za parkowanie

Nieprawidłowe parkowanie to chyba najczęściej karane mandatem wykroczenie. W ciągu 6 lat mieszkania w Szwecji dostaliśmy mandat kilka razy - ostatnio za wystawanie za zewnętrzny obrys parkingu, a wcześniej między innymi za parkowanie w zbyt małej odległości od przystanku (o ile dobrze pamiętam, to było ze 2 metry za blisko).

Mandat wygląda jak żółty paragon i jest wkładany za przednią wycieraczkę. Jeśli nie zapłaci się w ciągu tygodnia czy dwóch, to mandat przysyłany jest też pocztą.

[Fragment mandatu z opisem wykroczenia i zaznaczoną pozycją wentyli]

Co ciekawe mandatu za złe parkowanie nie dostaje się od razu (są tu wyjątki, np. parkowanie na miejscu dla niepełnosprawnych albo na przystanku autobusowym), ale kontroler sprawdza po jakimś czasie (czytałam, że zależnie od właściciela kontrolowanego miejsca jest to 3-30 minut), czy samochód nie był w tym czasie przemieszczany. Dlatego na mandacie można zobaczyć pozycję wentyli w kołach w czasie kontroli. Chodzi o to, że w wielu miejscach, w których normalnie nie wolno parkować, można zatrzymać samochód na czas rozpakowywania albo pakowania auta i nie będzie się za to ukaranym.

Sandhamn

Sandhamn to mała miejscowość na jednej z wysp archipelagu Sztokholmskiego. Firma, w której obecnie pracuję, zorganizowała nam tam jednodniowy wyjazd integracyjny. Można było popłynąć łódką (szef i jeden kolega z zespołu płynęli swoimi motorówkami, a każdy z nich miał kilka wolnych miejsc), ale ja wybrałam komunikację miejską, czyli 20 minut metrem do Slussen, potem 40 minut autobusem do Stavsnäs i na końcu jeszcze godzina promem do Sandhamn.

[Położenie Sandhamn, Google maps]

[Prom w Stavsnäs]

Sandhamn jest miejscowością turystyczną - stałych mieszkańców ma około 100, ale w czasie wakacji przebywa tam nawet 3000 osób. 

[Nabrzeże i widok na Seglarhotell w Sandhamn]

[Plaża w Sandhamn]

[Port w Sandhamn]

[Port w Sandhamn]

Dzień był słoneczny, nie wiało zbyt mocno, więc w czasie pobytu na promie można było siedzieć na tarasie i podziwiać szkiery.

[Port w Sandhamn]

[Okolice Sandhamn]

Wysyłanie sprayu do Polski

Miesiąc temu zamówiłam w szwedzkim sklepie internetowym kosmetyk w sprayu - wiedziałam, że nie wysyłają do Polski, więc zamówiłam do domu i chciałam wysłać do Polski pocztą. Po kilku dniach paczka wróciła do mnie z terminalu w Malmö z informacją, że zawiera niebezpieczne substancje i nie może zostać przesłana do innego kraju. Miło, że paczka do mnie wróciła, mimo że zaznaczyłam, iż w razie niedostarczenia do adresata mogą ją wyrzucić (w innym wypadku musiałabym zapłacić za przesłanie paczki do mnie). Do paczki załączona była informacja, że poczta nie przesyła niebezpiecznych substancji drogą powietrzną i że jeśli usunę niedozwolone substancje, to mogę bezpłatnie nadać paczkę ponownie. Ponieważ paczka zawierała tylko niedozwolone substacje, musiałam znaleźć innego kuriera.

Skontaktowałam się z kilkoma firmami i od m.in. DHLa, UPSa czy Schenkera dostałam od razu informację, że nie można przesłać paczki zawierającej spray. Obsługa klienta w FedExie twierdziła, że można, ale gdy pojechałam nadać paczkę, zapytałam się na miejscu po raz kolejny czy na pewno można (paczka wysyłana FedExem kosztuje mniej więcej 5 razy więcej niż pocztą), pan przyjmujący paczki porozmawiał z kierowcami i powiedział, że niestety nie. Więc żadna z dużych firm kurierskich nie przewozi takich niebezpiecznych substancji.
Na stronie internetowej MSB (urząd zajmujący się obroną cywilną) znalazłam dużo informacji o tym, co jest niebezpieczną substancją, jaka jej ilość kwalifikuje się do grupy "ograniczona ilość" i jak przesyłki z takimi substancjami należy oznaczać. Wiedziałam więc, że sprayu nie wyślę drogą lotniczą, zadzwoniłam zatem na pocztę z pytaniem, czy da się jakoś wysłać przesyłkę drogą lądową - okazało się, że nie ma takiej możliwości! Podobno kiedyś wysyłano paczki drogą morską, ale teraz już nie. Na infolinii poczty ludzie udzielili mi sprzecznych informacji - najpierw powiedziano mi, że nie ma problemu z paczką o ile urząd celny nie będzie miał zastrzeżeń, a dopiero gdy zaczęłam pytać o szczegóły, pan z infolinii poszedł się skonsultować z kolegami i wtedy się dowiedział, że jednak się nie da.

Ostatecznie udało mi się znaleźć prywatne polskie firmy zajmujące się przesyłkami między Szwecją a Polską. Jest ich co najmniej kilka - większość odbiera paczki ze Sztokholmu w weekend i docierają do Polski w połowie tygodnia, ale jest też firma, która odbiera paczki w połowie tygodnia i rozwozi je po Polsce w weekend.

Moją paczkę już wysłałam i teraz czekam, czy dojdzie do odbiorcy, zostanie mi zwrócona czy może zaginie po drodze. Odpowiedz poznam w ciągu kilku dni!

Oddzwanianie

Dotychczas większość spraw - typu wizyta u lekarza czy dentysty - załatwiałam przez Internet, ale ostatnio zdarzyło się kilka takich, które trzeba było ogarnąć telefonicznie (lub osobiście, ale to by zajęło zdecydowanie więcej czasu). Kolejki telefoniczne bywają bardzo długie - pół godziny czekania to standard, gdy dzwoni się na infolinie wszelakich urzędów. Niby co minutę czy dwie dostaje się informację o swojej pozycji w kolejce, ale siedzi się z tą słuchawką i trudno skupić na czymś innym, jeśli wciąż słyszy się melodię przerywaną informacjami dla klientów.

Gdy usłyszałam, że przede mną w kolejce jest ponad 20 osób nastawiłam się na długie czekanie, ale po mniej więcej pięciu minutach automat zaoferował opcję oddzwonienia na numer z którego dzwonię lub na inny - można było go podać tonowo.

Taka opcja pojawiła się zarówno przy dzwonieniu do przychodni dentystycznej, jaki i na pocztę i do banku. Na infolinię poczty dzwoniłam kilka razy o różnych porach i zauważyłam, że jeśli dzwoni się zbyt późno - tak że nie wiadomo, czy zdążyłoby się dodzwonić czekając - to opcja oddzwonienia nie jest oferowana.

Tjuvberget

Niedaleko Bollnäs jest rezerwat przyrody Tjuvberget - niedługa leśna ścieżka, na końcu której znajduje się wieża widokowa.

[Tablica informacyjna]

Nazwa Tjuvberget oznacza Górę złodziei. Według legendy w okolicy góry ukrywali się rabusie, którzy napadali na przejeżdzających tamtędy podróżnych. Złodziei udało się złapać przy wejściu do ich kryjówki, którą była grota po wschodniej stronie góry.

W rezerwacie można zobaczyć głuszce i dzięcioły. Pierwszego usłyszeliśmy, drugiego widzieliśmy. Spotkaliśmy również psa z antenką - zapewne w okolicy był jego opiekun, myśliwy.

[Wejście do rezerwatu]

[750m do szczytu]

Prognoza pogody mówiła, że przed południem pogoda będzie ładna, więc wybraliśmy się na spacer. Całą drogę świeciło nam słońce, ale przed Bollnäs pojawiły się mgły... zamglony las wyglądał ładnie:

[Ścieżka]

[Chrobotek]

[Wieża widokowa]

O widoku z góry trudno się wypowiedzieć:

[Widok z wieży na jezioro]

[Widok z wieży na jezioro]